Ümumtəhsil müəlliminin peşəkar fəaliyyətində
motivasiyanın rolu
Məryəm Məmmədova 
Xülasə. Ümumtəhsil müəlliminin peşəkar fəaliyyətində motivasiya mühüm rol oynayır və onun keyfiyyətli tədris prosesinə, müəllimin psixoloji dayanıqlılığına və şagirdlərin öyrənmə nəticələrinə birbaşa təsir göstərdiyi sübut olunub. Motivasiya sistemi, peşəkar şəxsiyyət və dəyər oriyentasiyaları birlikdə işləyərək müəllimə çətin və stresli vəziyyətlərdə psixoloji sabitliyi təmin edən kompleks mexanizmlər yaradır. Bu üç elementin qarşılıqlı təsiri müəllimin adaptiv davranış strategiyalarını inkişaf etdirməsinə və effektiv qərar verməsinə imkan verir, həmçinin uzunmüddətli peşəkar motivasiyanın formalaşmasına dəstək olur. Tədqiqatlar göstərir ki, motivasiyanın yüksək səviyyədə olması müəllimin yalnız peşəkar öhdəliklərini yerinə yetirməsinə deyil, eyni zamanda onun yaradıcılıq və innovativ fəaliyyətini də artırır. Motivasiya müəllimi daxili maraq və özünəinamla hərəkət etməyə sövq edir, bu isə dərs prosesində şagirdlərin aktivliyinin və öyrənmə nəticələrinin yüksəlməsinə səbəb olur. Bununla yanaşı, təhsil idarəetməsinin rolu müəllim üçün stimul verici mühit yaratmaqdır; şəffaf qiymətləndirmə, müsbət psixoloji mühit və davamlı rəy motivasiyanın qorunmasına və artırılmasına mühüm təsir göstərir. Azərbaycan təhsil sistemində də motivasiya müəllimlərin peşəkar inkişafı, innovativ tədris metodlarına hazırlığı və kurikulumun effektiv tətbiqi baxımından əhəmiyyət kəsb edir.
Açar sözlər: ümumtəhsil, müəllim motivasiyası, peşəkar fəaliyyət, tədrisin keyfiyyəti, daxili motivasiya, xarici motivasiya, pedaqoji davranış, innovativ metodlar, inklüziv təhsil